Haber Detayı
20 Kasım 2019 - Çarşamba 15:15 Bu haber 102 kez okundu
 
Dünya Çocuk Hakları Günü
GÜNDEM Haberi
Dünya Çocuk Hakları Günü

DÜNYA ÇOCUK HAKLARI GÜNÜ NASIL ORTAYA ÇIKTI?

 

 

         Yirminci yüzyılın başlarında çocukların erişkinlerden farklı haklara sahip olduğu, dolayısıyla da bu hakların ayrıca tanınması gerektiği konusunda, değişik ülkelerde farklı hareketler ortaya çıkmaya başlamıştır. Leh eğitimci Janusz Korczak’ın 1919 yılında yayınlanan How to Love a Child (Bir Çocuğu Nasıl Sevmeli) adlı kitabında çocuk haklarından sözetmiştir. 1917 yılında, Ekim Devriminin ardından Proletkult örgütünün Moskova şubesi bir Çocuk Hakları Bildirgesi üretti.

 

          Ancak çocuk haklarını savunma konusunda ilk etkili girişim 1923 yılında Eglantyne Jebb tarafından taslağı hazırlanan ve 1924 yılında Milletler Cemiyeti tarafından kabul edilen Cenevre Çocuk Hakları Bildirisidir. Bu bildirge Birleşmiş Milletler tarafından kuruluşunda kabul edilmiş, 20 Kasım 1959 tarihinde Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Bildirisi olarak güncellenmiş ve 20 Kasım 1989 tarihinde daha geniş olan Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile değiştirilmiştir.

 


          Bu sözleşme, BM üyesi ülkelerin ikisi hariç tamamı yani 193 ülke tarafından kabul edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri ve Somali hariç en fazla sayıda ülke tarafından onaylanan insan hakları belgesidir. Birleşmiş Milletler’in 1940’larda kuruluşundan bu yana çocuk hakları hareketi dünya üzerinde her zaman ilgi görmüştür. 20 Kasım günü günümüzde Evrensel Çocuk Günü (Universal Children’s Day) veya Çocuk Hakları Günü olarak kabul edilmiştir. Bunun dışında çeşitli ülkelerde farklı günlerde çocuk günü kutlanmaktadır. Türkiye’de 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ilk olarak Nisan 1929’da kutlanmaya başlandı ve bu tarihte örgütlenen 4 bin çocuk ilk kez TBMM’den haklarını talep etti. İlk olarak 1924’te çocukların korunmasına yönelik çalışma yürürlüğe girmiştir.

 

Bizi İnsan Yapan Değerlerimizdir: 30 Madde ile İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

       Dünyanın her noktasında savaşlar, çatışmalar devam ediyor; insanlara yönelik, insan haklarını ve onurunu hiçe sayan işkenceler ve mezalimler devam ediyor. Biz de insan haklarını tüm dünyaya ilan eden …

 

        Uluslararası Af Örgütü’nün belirttiğine göre; az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, emek sömürüsü, pornografi, şiddet, yasa dışılık gibi olumsuz etkenlerin dahilinde, çocuk hakları ihlalleri daha büyük boyutlarda olmaktadır.

 

Tüm bu sebeplerle çocuk hakları büyük bir önem taşımaktadır.

Çocuk hakları hususunda tanımamız gereken bir kişi: Janusz Korczak


20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde ondan bahsetmemek olmazdı: Leh eğitimci Janusz Korczak’ın 1919 yılında yayınlanan “How to Love a Child” (Bir Çocuğu Nasıl Sevmeli) adlı kitabında çocuk haklarından söz etmiş ve konuyu gündeme taşımıştır.

 

 

Çocuk haklarına dair ilk metin ise 1917 yılında, Ekim Devriminin ardından Proletkult isimli sosyalist kültür örgütünün Moskova Şubesi tarafından “Çocuk Hakları Bildirgesi” ismiyle kaleme alındı.

 

 

Resmileşen ilk metin ise 1924 yılında Milletler Cemiyeti tarafından kabul edilen Cenevre Çocuk Hakları Bildirisidir.

 

 

Bu bildirge Birleşmiş Milletler tarafından kuruluşunda kabul edilmiş, 20 Kasım 1959 tarihinde Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Bildirisi olarak güncellenmiş ve 20 Kasım 1989 tarihinde daha geniş olan Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile değiştirilmiştir.Bu sözleşmeyi yürürlüğe koymayan sadece iki BM üyesi ülke kaldı: ABD ve Somali!

 

 

Dünyanın en zengin ülkesi ABD, 1990’lı yılların ortasında sözleşmeyi imzalamış olmasına karşın, sözleşmeyi senatoya kabulü için hâlâ getirmedi ve bu durum ciddi eleştiri alıyor.

 

ABD’deki sorun bununla da sınırlı değil: ABD çocuk açlığının ve evsizliğinin en yüksek olduğu ülkelerden biri.

 

Çocuk Hakları Sözleşmesi Madde 1: Her birey on sekiz yaşına kadar çocuk olarak kabul edilir. Her çocuk vazgeçilmez haklara sahiptir.

 

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin de altına imza attığı Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre her birey 18 yaşına kadar çocuktur.

 

Bunun çiğnenmesini mazur gösterecek herhangi bir açıklamanın geçerliliği de yoktur!…

 

Bu sözleşmede yer alan vazgeçilmez hakları şu temel başlıklarda sıralayabiliriz:

 

Yaşama ve gelişme hakkı;

Bir isme ve vatandaşlığa sahip olma ve bunu koruma hakkı;

Sağlık hizmetlerine erişim hakkı;

 

Eğitime erişim hakkı;

 

İnsana yakışır bir yaşam standardına erişim hakkı;

 

İstismar ve ihmalden korunma hakkı;

 

Ekonomik sömürüden korunma hakkı;

 

Uyuşturucu bağımlılığından korunma hakkı;

 

Eğlence, dinlenme ve kültürel etkinlikler için zamana sahip olma hakkı;

 

Düşünce özgürlüğü hakkı;

 

İfâde özgürlüğü hakkı;

 

Çocukların kendileriyle ilgili konularda görüşlerini dile getirme hakkı;

 

Dernek kurma özgürlükleri hakkı;

 

Özel gereksinimleri olan çocukların hakları;

 

Engelli çocukların hakları.

 

Kısacası çocukların yaşamaya, eğitime, sağlıklı olmaya, seslerinin duyulmasına, kendilerine adilce davranılmasına hakları var!

 

Kısacası çocukların yaşamaya, eğitime, sağlıklı olmaya, seslerinin duyulmasına, kendilerine adilce davranılmasına hakları var!

 

Her şeyden öte çocukların çocuk olmaya hakkı var!

Kaynak: (SOZCU) - Sözcü Gazetesi Editör: İlker Özcan
Yorumlar
Haber Yazılımı
Kişisel verilerinizin işlendiğini ve saklandığını 6698 sayılı KVKK Md.10 aydınlatma yükümlülüğü kapsamında tarafınıza bildirmek isteriz.